Evropska komisija snizila je prognozu ekonomskog rasta Evropske unije za 2026. godinu zbog rasta cijena energije nakon krize u Hormuškom moreuzu i sukoba na Bliskom istoku.

Prema novoj procjeni, ekonomija EU ove godine će rasti 1,1 posto, umjesto ranije očekivanih 1,4 posto. Prognoza za eurozonu dodatno je snižena, na 0,9 posto.

Komisija upozorava da je eskalacija sukoba oko Hormuškog moreuza, jedne od ključnih svjetskih ruta za prijevoz nafte i plina, ozbiljno pogoršala ekonomske izglede Evrope.

Inflacija ponovo raste

Brisel sada očekuje da će inflacija u EU dostići 3,1 posto, što je cijeli postotni bod više od prethodne prognoze.

Glavni razlog su nagli rast cijena nafte i plina zbog straha od poremećaja snabdijevanja iz Perzijskog zaljeva.

Evropska komisija upozorava da je ovo drugi veliki energetski šok za Evropu u manje od pet godina, nakon krize izazvane ruskom totalnom invazijom na Ukrajinu 2022. godine.

Građani i kompanije pod pritiskom

Povjerenje potrošača palo je na najniži nivo u posljednjih 40 mjeseci jer domaćinstva očekuju veće račune za grijanje i gorivo, dok kompanije bilježe rast troškova i slabiju potražnju.

Komisija očekuje i usporavanje investicija zbog skupljeg finansiranja i velike neizvjesnosti na tržištu.

Upozorava se i na moguće nestašice rafiniranih naftnih proizvoda, đubriva i drugih industrijskih sirovina, što bi moglo dodatno povećati cijene hrane i proizvodnje u Evropi.

EU tvrdi da je spremnija nego 2022.

Uprkos pogoršanju situacije, Brisel tvrdi da je Evropa danas bolje pripremljena nego tokom energetske krize izazvane ratom u Ukrajini.

Kao razloge navode ulaganja u obnovljive izvore energije, manju potrošnju plina i smanjenje zavisnosti od ruskih energenata.

No, Evropska komisija upozorava da bi dalja eskalacija sukoba ili novi poremećaji lanaca snabdijevanja mogli potpuno zaustaviti oporavak evropske ekonomije.

Meloni traži popuštanje budžetskih pravila

Italijanska premijerka Giorgia Meloni u međuvremenu traži od Evropske komisije ublažavanje fiskalnih pravila kako bi države mogle pomoći građanima i industriji pogođenima rastom cijena energije.

Poziva se na tzv. nacionalnu klauzulu izuzeća koju je EU već koristio za povećanje odbrambene potrošnje nakon ruske invazije na Ukrajinu.

Meloni smatra da bi energetsku sigurnost trebalo tretirati jednako hitno kao i odbranu.