Toplotni val zahvatio je Veliku Britaniju, a danas su srušeni svi majski temperaturni rekordi postavljeni prije skoro jednog vijeka, dok su užasne vrućine odnijele i prvu žrtvu. Muškarac je preminuo na plaži u primorskom gradu Hastingsu u istočnom Sussexu.

Hitne službe su jučer ujutro pozvane na plažu, međutim, već je bilo kasno. Muškarac, čije ime nije saopćeno, proglašen je mrtvim na licu mjesta. Policija u Sussexu je saopćila da nema sumnjivih okolnosti. Portparol policije je naveo da je njegova najbliža rodbina obaviještena i da su njihove misli s njima u ovom teškom trenutku, prenosi britanski The Independent.

Toplotni talas u Velikoj Britaniji (Foto: Jeff Gilbert / Alamy / Profimedia)

Ekstremni skok temperatura u Evropi

Osam oblasti u Engleskoj je jučer ispunilo uslove za toplotni val – što podrazumijeva uzastopne dane s temperaturom iznad 27 stepeni Celzijusa – tokom tri dana neuobičajeno visokih majskih temperatura. Najviša temperatura zabilježena je u Kraljevskim botaničkim vrtovima Kew u jugozapadnom Londonu, gdje je jučer izmjereno 32,3 stepena Celzijusa, zbog čega je taj dan proglašen najtoplijim danom u godini. Nedjelja je također bila najtopliji majski dan u Velikoj Britaniji u posljednjih najmanje 79 godina.

Toplotni talas u Velikoj Britaniji (Foto: Jeff Gilbert / Alamy / Profimedia)

Međutim, temperaturni rekord oboren je danas kada je na aerodromu Heathrow izmjereno čak 33,5 stepeni, što je najviša maksimalna temperatura u maju u historiji mjerenja, piše The Mirror. Rekordna majska temperatura ikada prethodno je iznosila 32,8 stepeni Celzijusa, a zabilježena je na Camden Squareu 22. maja 1922. godine te u Horshamu, Tunbridge Wellsu i Regent's Parku 29. maja 1944. godine. Portparol britanske Meteorološke službe rekao je da se rekordi obično obaraju za samo nekoliko desetih dijelova stepena, što ovaj toplotni val čini bez presedana za ovo doba godine.

Iako se ranije očekivalo da će temperatura početi postepeno padati, meteorolozi su danas saopćili da će i utorak biti ekstremno vreo za ovo doba godine. Temperature će se kretati između 30 i 34 stepena, ali ne bi trebale prelaziti 35. podiok, a najtoplije će biti u Londonu i okolnim okruzima, javlja The Independent. Poređenja radi, prosječna temperatura zabilježena u Britaniji u maju 2024. bila je 13,1 stepen, a prošle godine oko 12 stepeni, dok u trećoj dekadi maja obično bude izmjereno između 17 i 20 stepeni, što znači da je rekord premašen za čak najmanje 10 stepeni.

Foto: JAVIER CEBOLLADA / EPA

Aktiviranje narandžastog meteoalarma

Zvaničnici su upozorili da bi ovakve vrućine mogle značajno utjecati na zdravstvene i socijalne službe, kao i da je moguće povećanje broja smrtnih slučajeva. Britanska agencija za zdravstvenu bezbjednost (UKHSA) izdala je u petak prvo narandžasto zdravstveno upozorenje za 2026. godinu, koje će ostati na snazi do srijede, 27. maja. Nije samo Britanija na udaru jer je žuti meteoalarm proglašen u 18 departmana u Francuskoj zbog toplotnog vala koji je zahvatio ovu zemlju, uključujući Paris i njegova predgrađa.

Meteo-France je saopćio da je ovu godinu obilježio rani dolazak izuzetno toplog vremena, s jutarnjim temperaturama između 14 i 20 stepeni Celzijusa do temperatura od 32 do 35 stepeni Celzijusa u popodnevnim satima, prenosi Le Figaro. Najviša dosad zabilježena temperatura u Francuskoj u maju bila je 30,5 stepeni Celzijusa i izmjerena je prošle godine. Kako je 潜The Guardian pisao prije tri dana, očekuje se da će temperature, osim u Francuskoj i Britaniji, prelaziti 30. podiok i u Portugalu i Španiji, gdje je živa u termometru već u četvrtak dostigla 38. podiok. I u Španiji su zabilježene prve žrtve toplotnog vala, gdje je preminula djevojčica koju je otac slučajno zaboravio u automobilu.

Francuska meteorološka služba je nedavno saopćila da je za izuzetno visoke temperature kriva toplotna kupola, u kojoj se veoma topao zrak iz sjeverne Afrike zadržava ispod sistema visokog pritiska snažnog anticiklona, piše The Guardian. Toplotna kupola funkcionira poput poklopca na šerpi, pa toplota ostaje zarobljena ispod, a svakim danom se akumulira sve više toplog zraka. U saopćenju se navodi da klimatski slom znači da bi Evropa – kontinent koji se najbrže zagrijava na svijetu – mogla očekivati ovakve izuzetne toplotne događaje sve češće i sve prerano. Više toplotnih valova očekuje se tokom ljeta zbog meteorološkog fenomena poznatog kao super El Niño, čije će se prve posljedice uočiti već ovog ljeta, a najbrutalnije će udariti sljedeće godine, piše Daily Mail.

Foto: Pheelings media / shutterstock

Nacionalna uprava za okeane i atmosferu (NOAA) objavila je da se El Niño razvija u Tihom okeanu brže nego što se očekivalo, a vjerovatnoća da bi mogao postati historijski snažan tokom jeseni ili zime sve više raste. Prema procjeni američke agencije, vjerovatnoća da će se ovaj prirodni klimatski fenomen, povezan s višim temperaturama širom svijeta, razviti između maja i jula iznosi 82%. Kada je riječ o trajanju, klimatolozi procjenjuju da postoji 96% šanse da će novi El Niño potrajati do decembra 2026. ili čak do februara 2027. godine. Istovremeno, najmanje 37 ljudi je smrtno stradalo zbog toplotnog vala koji je pogodio države Andhra Pradesh i Telangana na jugu Indije, saopćili su danas lokalni zvaničnici. Prema rang-listi temperatura koja se objavljuje na platformi za praćenje kvaliteta zraka AQI.in, 25 najtoplijih mjesta na svijetu evidentirano je u Indiji, a najviše temperature su dostigle 47 stepeni Celzijusa u državi Uttar Pradesh.