Dobit bankarskog sektora u Bosni i Hercegovini je tokom prošle godine, prvenstveno zahvaljujući ekstremno visokim kamatama na kredite, iznosila 847 miliona KM, pokazuju podaci entitetskih Agencija za bankarstvo.

Prema podacima Agencije za bankarstvo Republike Srpske, ostvarena neto dobit na nivou bankarskog sektora tokom prošle godine iznosila je 247 miliona KM i za 31 odsto je veća u odnosu na uporedni period u 2023. godini.

Kako su naveli, bruto bilansna aktiva bankarskog sektora iznosi 11,2 milijarde KM, i u odnosu na kraj 2023. godine veća je za 835 miliona KM ili osam odsto, prenose Nezavisne novine.

"Ukupni depoziti na nivou bankarskog sektora iznose 8,4 milijarde KM i povećani su za 614 miliona KM ili osam odsto u odnosu na kraj 2023. godine. Depoziti pravnih lica iznose 3,3 milijarde KM, od čega se 1,7 milijardi KM (52 odsto) odnosi na depozite privatnih društava. Depoziti stanovništva iznose 5,1 milijarda KM, od čega se 2,7 milijardi (53 odsto) odnosi na štednju fizičkih lica", piše u saopštenju Agencije za bankarstvo RS.

Ukupni bruto krediti iznose 6,7 milijardi KM i povećani su za 639 miliona KM ili 11 odsto u odnosu na kraj 2023. godine.

"Krediti pravnih lica iznose 3,4 milijarde KM, od čega se 2,3 milijarde (68 odsto) odnosi na kredite privatnim društvima. Krediti fizičkih lica iznose 3,3 milijarde KM, od čega se 2,2 milijarde (67 odsto) odnosi na potrošačke kredite", stoji u objavi Agencije za bankarstvo Srpske.

Dobit bankarskog sektora u Federaciji Bosne i Hercegovine je tokom prošle godine iznosila 599,8 miliona KM ili 43,2 odsto više nego u istom periodu 2023. godine.

Kako se navodi u podacima Agencije za bankarstvo FBiH, depoziti su u toku prošle godine iznosili 26,1 milijarda KM.

Od ovog broja depoziti stanovništvu su oko 13 milijardi KM.

Depoziti vladinih institucija su 3,2 milijarde KM, javnih preduzeća 1,7 milijardi KM, a privatnih preduzeća i društava 6,4 milijarde KM.

Što se tiče kredita, oni su tokom 2024. godine iznosili 19,1 milijarda KM, a od ovog broja su najveći stanovništvu i bili su 3,5 milijardi KM.

Krediti privatnim preduzećima i društvima iznosili su 8,1 milijarda KM.

Ekonomista Igor Gavran kaže da je tragično vidjeti koliko novca banke izvlače iz privrede i građana, a koji se mogao plasirati u poslovanje, potrošnju, štednju i puno korisnije stvari od povećanja ionako enormne dobiti banaka, koje su, uz to, većinom u stranom vlasništvu i dio te dobiti zauvijek napušta BiH.

"Bankarsko tržište je najbolji primjer poremećenog tržišta koje ne funkcioniše normalno i gdje je neophodna intervencija regulatora. Naime, očigledno je da cijene bankarskih usluga, kako kamatne stope, tako i cijene svih ostalih usluga drastično prevazilaze njihove troškove i realna je sumnja i u dogovor ili barem faktički usklađivanje oko njihove visine, što ograničava izbor klijentima i omogućava bankama zloupotrebu dominantnog položaja na tržištu. Iako nijedna banka pojedinačno nema takvo tržišno učešće da bi mogla diktirati uslove, očito je da sve djeluju više-manje usklađeno u pogledu cijene svojih usluga i besramno eksploatišu svoje klijente.

Ovo nije iznenađenje jer suština kapitalizma i smisao poslovanja je maksimiziranje profita i samo su dva moguća mehanizma za ograničavanje tog profita na nivo koji omogućava normalno funkcionisanje tržišta - idealno bi to trebala regulirati konkurencija, odnosno tržišni mehanizam, ali kada on ne djeluje adekvatno onda je neophodna intervencija države, odnosno regulatora, i to je sada slučaj u BiH. Ova intervencija ne znači narušavanje tržišne ekonomije ili principa ponude i tražnje, nego jednostavno treba otkloniti poremećaj na tržištu koji trenutno omogućava da nekoliko subjekata ostvaruje enormnu i nadrealno visoku dobit ne zato jer su najsposobniji, najefikasniji ili imaju najbolje usluge, nego samo zato jer su kao cijeli sektor u tako unikatnom dominantnom položaju gdje većina klijenata nema odgovarajuće alternative drugih izvora finansiranja i gdje im je država omogućila monopol u platnom prometu", kazao je Gavran za "Nezavisne novine".