Iznenadan prestanak proizvodnje električne energije u trafostanici u Granadi, praćen kvarovima u Badajozu i Sevilli u roku od nekoliko sekundi, izazvao je nezapamćeni nestanak struje širom Španije i Portugala 28. aprila, saopštila je ministarka energetike Španije Sara Agesen u sredu.

Obraćajući se poslanicima, Agesen je navela da su ta tri početna incidenta, čiji uzrok još uvijek nije poznat, dovela do gubitka proizvodnje od 2,2 gigavata, što je pokrenulo lanac isključenja u elektroenergetskoj mreži, piše Reuters.

Ovo je prvi put da su španske vlasti javno označile konkretno mjesto početka nestanka struje. Više istraga je u toku, a ministarka je naglasila da će utvrđivanje uzroka potrajati i da vjerovatno neće biti jednostavnog objašnjenja.

„Analiziramo milione podataka. Takođe napredujemo u identifikaciji mjesta na kojima su se gubici dogodili i već znamo da su počeli u Granadi, Badajozu i Sevilji“, rekla je Agesen.

Portparol nacionalnog operatora mreže REE izjavio je da glavna prenosna mreža nije zabilježila nikakve incidente tog dana i da se prekid dogodio „zbog uzroka van mreže“, vjerovatno u samim postrojenjima za proizvodnju električne energije ili u manjim mrežama koje REE ne upravlja, prenosi Nova.rs.

Vladina istraga takođe ispituje izvještaje o volatilnosti u danima koji su prethodili nestanku, a posebno se razmatra mogućnost viška napona kao uzroka gubitka proizvodnje.

Aagesen je naglasila da su istražitelji isključili cyber napad, neusaglašenost ponude i tražnje i nedovoljni kapacitet mreže kao moguće uzroke.

Ona je odbacila tvrdnje pojedinih opozicionih poslanika da je vlada bila unaprijed upozorena na mogućnost nestanka struje, rekavši da „nije bilo nikakvih upozorenja, nikakve najave“.

Poslije nestanka struje, pod lupu je došla španska energetska politika, posebno zbog visokog udjela obnovljivih izvora energije i plana da se nuklearna energija u potpunosti ukine do 2035. godine.

Kritičari tvrde da je jedan od faktora koji je doprinjeo prekidu nedostatak tzv. inercije mreže, budući da Španija u svom energetskom miksu ima relativno mali udio nuklearne i fosilne proizvodnje, koja inače doprinosi stabilnosti mreže.

Ministarka Agesen je, međutim, branila energetsku politiku vlade, istakavši da su obnovljivi izvori energije smanjili troškove za građane i privredu, povećali energetsku autonomiju i učinili Španiju privlačnijom za strane investitore, naročito u vreme globalne nestabilnosti.

„Miks sa više obnovljivih izvora smanjuje vanjske rizike. Omogućava nam da predvidimo, prilagodimo se i brzo reagujemo na svaku eventualnost“, rekla je Agesen.

Na pitanje o mogućnosti da se produži životni vijek nuklearnih elektrana, Aagesen je rekla da je vlada otvorena za tu opciju, ali samo ako operateri mogu da garantuju bezbjednost postrojenja, prihvatljive cijene za potrošače i ako se dokaže da bi to doprinosilo sigurnosti snabdijevanja.