U julu 2024. godine paketi poslani putem DHL-a eksplodirali su u logističkim centrima širom Evrope, uključujući Ujedinjeno Kraljevstvo, Poljsku i Njemačku, a sigurnosne službe ušle su u trag grupi sabotera pod ruskom kontrolom koji su planirali izazvati najveći poremećaj u zračnom saobraćaju od napada na Svjetski trgovački centar. Iako je ovo samo najšokantniji u nizu incidenata, obavještajne službe širom Evrope vjeruju da Moskva vodi koordiniranu sabotažnu kampanju niskog intenziteta, s ciljem širenja straha i ispitivanja odbrambenih slabosti Zapada. Predsjednik Vojnog odbora NATO-a, admiral Giuseppe Cavo Dragone, izjavio je da savez sada razmatra snažnije odgovore, uključujući preventivne udare, prenosi Index.hr.

Eksplozije paketa u DHL centrima u julu 2024. godine bile su dovoljne da sruše teretni avion da su detonirale u letu. Kako piše Financial Times, kod sabotera je pronađeno još šest kilograma eksploziva namijenjenog napadima na letove prema SAD-u. Prema navodima zvaničnika, to je samo "vrh ledenog brijega" koordinirane sabotažne kampanje koju vodi Kremlj.

Obavještajne službe spriječile su planove za rušenje vlakova, podmetanje požara u trgovačkim centrima, uništavanje brana i trovanje vode. Stručnjaci poput Keira Gilesa iz Chatham Housea tvrde da se više ne radi o napadima niskog intenziteta, već o ozbiljnoj strateškoj prijetnji koja se za zemlje poput Poljske može porediti s islamističkim terorizmom. Obavještajci su uvjereni da Rusija cilja širu sliku, s dugoročnim planom koji nadilazi puku reakciju na rat u Ukrajini.

Eskalacija taktika i "razvedka boyem"

Iako je mnogo ruskih špijuna protjerano iz Evrope, Kremlj pokušava ponovo infiltrirati kontinent obučenim profesionalcima, dok istodobno koristi kriminalne posrednike i nasumične napade. Zvaničnici strahuju da ruski agenti sada izviđaju cestovne mostove s pretpostavkom da ih namjeravaju minirati, dok se željeznice intenzivno mapiraju.

Prekretnica se dogodila u Poljskoj prošlog mjeseca, gdje je bomba postavljena na prugu Varšava–Lublin trebala izazvati iskliznuće vlaka i masovne žrtve. Mašinovođa je u zadnji tren aktivirao kočnicu u nuždi. Poljske vlasti vjeruju da je operacijom upravljao ruski posrednik Mikhail Viktorovič Mirgorodski iz FSB-a, koji je agente plaćao kriptovalutama, regrutirajući ih preko Telegrama.

Ovaj "gig model" špijunskih operacija – gdje se posrednici, kriminalci i oportunisti regrutiraju putem aplikacija – postao je nužnost nakon masovnih protjerivanja ruskih agenata. Iako smanjuje preciznost, omogućuje razmjer napada. Konstantin von Notz iz njemačkog parlamentarnog odbora za nadzor službi kaže: "To su mali ubodi, ali dio iste hibridne kampanje za podjelu društva."

Sovjetske taktike i strah od eskalacije

Stručnjaci upozoravaju da se trenutni obrasci nadovezuju na taktike sovjetskih službi iz sedamdesetih. Daniela Richterova iz King's Collegea kaže da su današnje mete gotovo iste kao one koje je 1970-ih birala čehoslovačka tajna policija.

Ruske službe, prema arhivima, u miru provode manje i prikrivene napade koji izgledaju kao nesreće, dok u ratu aktiviraju saboterske agente za destruktivne akcije. Evropa se danas, tvrdi Richterova, nalazi u "predratnoj" fazi. Napadi služe i kao izviđanje (razvedka boyem) gdje se slabosti protivnika ispituju stalnim testiranjem, što se vidi u čestim dronovima iznad evropskih luka i baza.

Rasprave o mogućem odgovoru tek su počele. NATO-ov admiral Giuseppe Cavo Dragone potvrdio je da se razmatraju snažniji odgovori.

"Suzdržavanje nije dovoljno," poručio je italijanski ministar odbrane Guido Crosetto. Na stolu su sankcije, kibernetički napadi i druge opcije, no mnoge članice NATO-a strahuju od koraka koji bi se mogao shvatiti kao eskalacija. Giles zaključuje: "Mit je da ne možete nadmašiti Rusiju u eskalaciji. I mit je da Putin nikada ne deeskalira."