Analiza historijskih kontroverzi koju je objavio Suad Đozić baca novo svjetlo na biografiju prvog hrvatskog predsjednika, fokusirajući se na periode koji su često ostajali u sjeni službenih narativa. Od porodičnih tragedija u Velikom Trgovišću do strelovitog uspona u vojnoj hijerarhiji, Franjo Tuđman je prešao put od partizanskog komesara i najmlađeg generala JNA do ključne figure moderne Hrvatske. Poseban akcenat u tekstu stavljen je na 1945. godinu i ulogu koju je Franjo Tuđman imao u jedinicama OZNA-e pod komandom Aleksandra Rankovića, te njegovu direktnu ili indirektnu povezanost s događajima na Bleiburškom polju.

Od marksizma do Generalštaba u Beogradu

Franjo Tuđman je rođen 14. maja 1922. godine u Velikom Trgovišću, u porodici pobornika Stjepana Radića i HSS-ove ideologije. Njegov otac, koji je kasnije postao uvjereni komunista, 1946. godine je pod nerazjašnjenim okolnostima ubio Franjinu pomajku, a potom i sebe. Kasniji pokušaji da se historija revidira tvrdnjama kako je njegove roditelje ubila OZNA, prema Suadu Đoziću, nemaju uporište u činjenicama, s obzirom na to da je Franjo Tuđman u to vrijeme gradio karijeru upravo u strukturama JNA. Završio je srednju trgovačku školu u Zagrebu, a 1941. godine se priključio partizanskom pokretu, ističući u svojim svjedočenjima da je u tom periodu bio "očaran marksizmom".

Njegova karijera napredovala je nevjerovatnom brzinom. Krajem 1944. godine, kao kapetan i politički komesar 32. divizije, prelazi u X. korpus Jugoslovenske armije s činom majora. Već u februaru 1945. godine stiže u Beograd, u Generalštab NOVJ, gdje preuzima poziciju načelnika Personalnog odjeljenja Ministarstva odbrane (OZNA). Nadređeni mu je bio jedan od najmoćnijih ljudi tadašnje Jugoslavije, Aleksandar Ranković. Upravo u tom periodu upoznaje svoju sekretaricu Ankicu Žumbar, koja će ubrzo postati njegova supruga.

Uloga u događajima na Bleiburškom polju

Kao major OZNA-e, Franjo Tuđman je imao zadatak rješavanja problema s otporom i zbijegom vojske NDH, slovenskih domobrana i jedinica 7. SS divizije Prinz Eugen na pravcu Maribor – Klagenfurt. Ključni momenat nastupa 14. maja 1945. godine, kada se na Bleiburškom polju nalaze hiljade vojnika neprijateljskih formacija u zoni djelovanja X. korpusa NOVJ. Prema memoarima koje je napisala Ankica Tuđman, pod nazivom "Moj život s Francekom", Franjo je stigao u Zagreb 10. maja, a samo četiri dana kasnije bio je na terenu gdje su se odvijale sudbonosne predaje.

Neki preživjeli svjedoci navode da su ga viđali kako izdaje naređenja na Bleiburškom polju 15. maja 1945. godine. Interesantno je da su se Franjo Tuđman i Ankica Žumbar vratili u Beograd 20. maja, a svadbu organizovali već 25. maja 1945. godine. Iako su u braku proveli decenije, crkveno vjenčanje su obavili tek 1997. godine. Među kontroverzama koje prate njegovu porodicu pominje se i kćerka Nevenka, za koju određeni krugovi tvrde da se do kraja osamdesetih godina zvala Sutjeska, što je podatak koji se, prema navodima iz statusa, i dalje skriva uz utjecaj ličnosti poput Stanka Čolaka, bivšeg zvaničnika UDBA-e.