U 2026. godini minimalna plata u Bosni i Hercegovini, koja iznosi 1.027 KM, gotovo se izjednačila sa najnižim minimalcem u Evropskoj uniji, onim u Bugarskoj koji iznosi približno 1.055 KM. Iako na prvi pogled ovaj podatak sugeriše približavanje evropskim standardima, BiH se i dalje nalazi u "društvu" zemalja kandidata sa najnižim primanjima na kontinentu. Dok zemlje poput Luksemburga nude plate koje premašuju 6.000 KM, radnici u regiji, uključujući Srbiju, Sjevernu Makedoniju i Albaniju, i dalje se suočavaju sa primanjima koja su tek na pragu egzistencijalnog minimuma, piše Forbes.

Klasifikacija unutar Evropske unije i pozicija regije

Prema najnovijim podacima Eurostata, evropske zemlje se na osnovu nacionalnih bruto minimalnih plata mogu podijeliti u tri jasne kategorije. Prvu grupu predvode najrazvijenije ekonomije poput Irske, Holandije i Francuske, gdje minimalna primanja ne padaju ispod 1.500 eura.

"Najvišu minimalnu platu na svijetu nudi Luksemburg, koja za kvalifikovane radnike iznosi 3.165 eura (6.190 KM). U drugoj grupi, s primanjima između 1.000 i 1.500 eura, nalaze se Španija, Slovenija i Poljska. Bosna i Hercegovina se, uprkos rastu, i dalje poredi sa trećom grupom u kojoj su Rumunija, Mađarska i Hrvatska. Ipak, hrvatski i slovenački minimalci su i dalje gotovo duplo veći od onoga što primaju radnici u BiH", navodi se u analizi ekonomskih podataka. Posebno drastičan primjer je Ukrajina, koja bilježi jednu od najnižih stopa od svega 310 KM.

Alternativni modeli i globalni ekstremi

Zanimljivo je da pojedine članice EU, poput Italije i Švedske, nemaju zakonski propisanu minimalnu platu, već se ona utvrđuje kolektivnim ugovorima. U Italiji prosječna plata iznosi 2.704 eura, dok u Švedskoj minimalna primanja kroz sporazume dostižu oko 3.119 KM. Sličnu praksu provodi i Švicarska, gdje u Ženevi minimalna satnica osigurava mjesečni prihod od preko 8.700 KM.

"Na globalnom nivou, razlike su još frapantnije. Dok se u Evropi borimo za dostojanstven rad, države poput Nigerije i Indije bilježe minimalce od svega 48 do 64 dolara mjesečno. Unutar evropskog ekonomskog prostora, najviša stopa rasta plata u posljednjoj deceniji zabilježena je u Rumuniji i Litvaniji, dok razvijene zemlje poput Francuske bilježe znatno sporiji, ali stabilniji rast", pokazuju podaci Pebla.

Ovi podaci jasno ukazuju na to da, iako BiH hvata priključak sa začeljem Evropske unije, jaz u odnosu na vodeće ekonomije ostaje ogroman, što direktno utiče na migracione trendove i stabilnost tržišta rada.