Okrug Xinhui u kineskoj pokrajini Guangdong svake jeseni i zime preplavi specifičan miris sušenih kora mandarine, poznatijih kao chenpi. Ono što je nekada smatrano otpadom, danas predstavlja "miris zlata" i temelj privrede koja generiše milijarde juana prihoda, privlačeći pažnju svjetskih investitora i vrhunskih šefova kuhinja, piše CNN.

Ljekovita tradicija i mitska vrijednost

Sušene kore mandarine zauzimaju centralno mjesto u kineskoj tradicionalnoj medicini već vijekovima, a njihova ljekovita svojstva dokumentovana su još u 12. i 13. vijeku. Smatra se da chenpi jača slezenu i disajni sistem, dok moderna istraživanja potvrđuju visok nivo antioksidanata i flavona koji pomažu u regulaciji krvnog pritiska. Da bi kora dobila ovaj prestižni naziv, mora se sušiti na suncu najmanje tri godine uzastopno, a njena vrijednost, poput vrhunskog vina, raste s godinama starenja.

Ekonomski potencijal ovog proizvoda je nevjerovatan; u Hong Kongu je 2023. godine kilogram kora iz 1968. godine prodat na aukciji za vrtoglavih 9.650 američkih dolara. Postoji nekoliko kategorija ovog proizvoda, od zelenih kora ubranih prije zrenja do potpuno zrelih "velikih crvenih kora" koje imaju blaži ukus i veći procenat šećera. Upravo ta kompleksnost aroma svrstava chenpi u red najskupljih začina na svijetu.

Uspon industrije i gastronomska revolucija

Zhou Zhiwei, lokalni preduzetnik i procjenitelj, sjeća se vremena kada su uzgajivače mandarina smatrali sakupljačima otpada. Danas je situacija potpuno drugačija – vrijednost industrije u Xinhua procijenjena je na 23 milijarde juana, što čini četvrtinu ukupnog BDP-a grada Jiangmena. Zhou Zhiwei godišnje proizvede više od 160 tona proizvoda, a najstarije primjerke u skladištu, stare pola vijeka, čuva kao neprocjenjiv miraz za kćerku.

Pored medicinske upotrebe, chenpi je doživio renesansu u visokoj gastronomiji zahvaljujući šefovima poput Li Chi Waija, glavnog kuhara restorana The Legacy House s Michelinovom zvjezdicom. Njegov ekskluzivni meni iz 2024. godine nudi jela sa korama starim između šest i 50 godina, uz cijenu od oko 2.280 hongkonških dolara po osobi. Za stanovnike Xinhua, gorčina kore postala je simbol bogatstva i dokaz da se uz pravilno očuvanje tradicije i najobičniji poljoprivredni proizvod može transformisati u luksuzno dobro.