Istraživački tim predvođen američkim naučnicima verifikovao je prvu masovnu grobnicu u regionu Mediterana, u današnjem Jordanu, gdje su sahranjene žrtve najranije zabilježene pandemije na svijetu, pružajući nove detalje o Justinijanovoj kugi od koje su umrli milioni ljudi u Vizantijskom carstvu između šestog i osmog vijeka.

DNK uzeta iz ljudskih ostataka u masovnoj grobnici u Džerašu, u današnjem Jordanu, pokazuje da je mikrob Yersinia pestis izazvao bubonsku kugu.

Justinijavnova kuga bila je prva zabilježena pandemija bubonske kuge koja je opustošila Vizantijsko carstvo i dijlove Evrope, Azije i Afrike. Nazvana je po caru Justinijanu I, koji je i sam preležao bolest.

Pandemija je usmrtila između 30 i 50 miliona ljudi, značajno oslabivši carstvo i utirući put kasnijim epidemijama poput Crne smrti.

Najnoviji nalazi, objavljeni u časopisu ''Journal of Archaeological Science'', nude ono što istraživači nazivaju rijetkim empirijskim uvidom u mobilnost, urbani život i ranjivost građana pogođenih kugom. Novo istraživanje fokusiralo se na žrtve, njihov način života, podložnost bolesti u Džerašu, regionalnom trgovačkom centru i epicentru pandemije koja je bjesnila od 541. do 750. godine nove ere.

"Lokalitet Džeraš nam pruža ljudsku priču o tome ko je umro i kako je grad doživio krizu", rekla je glavna autorka studije i vanredna profesorica na odeljenju za globalne, ekološke i genomske zdravstvene nauke Univerziteta Južne Floride, Rays Jiang.

Ona je ukazala da pandemije nisu samo biološki, već i društveni događaji.

"Povezivanjem bioloških dokaza iz tijela sa arheološkim okruženjem, možemo da vidimo kako je bolest uticala na stvarne ljude u njihovom društvenom i ekološkom kontekstu", objasnila je naučnica.

Prema njenim riječima, to nam pomaže da razumijemo pandemije u istoriji kao proživljene događaje, a ne samo epidemije zabilježene u istorijskim hronikama.

Multidisciplinarni tim arheologa, istoričara i genetičkih stručnjaka sa Univerziteta Južne Floride, Univerziteta Florida Atlantik i Univerziteta u Sidneju sastavio je studiju, a Jiang i njeni istraživači su proučavali DNK izvađenu iz zuba.

Otkrili su raznolik demografski sastav žrtava, što je, kako je rekla, pokazalo da je inače uglavnom mobilna populacija, u vrijeme epidemije kuge ostala zajedno, zarobljena na istom mjestu zbog bolesti, slično načinu na koji su putovanja obustavljena tokom nedavne pandemije kovida.

"Ljudi se kreću, putuju, a ovdje ih je okupila kriza", ukazala je Jiang, dodajući da su drevne pandemije cvjetale u gusto naseljenim gradovima.

Iskopavanja su otkrila da je više od 200 ljudi sahranjeno u grobnici u Džerašu, poznatom kao Pompeja Bliskog istoka zbog svojih očuvanih grčko-rimskih ruševina.

Jiang je navela da je među žrtvama bilo muškaraca i žena, starih i mladih, ''ljudi u najboljim godinama, ali i adolescenata'', prenosi Tanjug.