Boris Jeljcin, prvi predsjednik Ruske Federacije, ostao je upamćen kao ključna figura koja je srušila sovjetski sistem i iz korijena promijenila globalnu političku mapu. Njegov uspon obilježili su populizam i direktno suprotstavljanje komunističkim elitama, dok je njegova vladavina postala sinonim za radikalne ekonomske reforme i opšti društveni haos, piše Dnevno.hr.

Politički uspon i rušenje saveza

Boris Jeljcin započeo je političku karijeru unutar sovjetskog sistema kao partijski zvaničnik, ali je ubrzo postao najglasniji kritičar režima. Dok je Mihail Gorbačov pokušavao reformisati sistem iznutra, Jeljcin je, vođen političkim instinktom, radio na njegovom potpunom rušenju. Ključni trenutak dogodio se 1990. godine, kada se proglasio predsjednikom Ruske Sovjetske Federativne Socijalističke Republike, čime je direktno osporio autoritet Moskve.

Rođen je u malom mjestu Butka u Sverdlovskoj oblasti na zapadu Sibira na današnji dan, 1. februar 1931. godine. Zanimljivo je da je Boris Jeljcin u mladosti izgubio palac i kažiprst lijeve ruke uslijed nesreće s eksplozivnim sredstvima. Pola vijeka kasnije, on izbija na svjetsku pozornicu kao čovjek koji će potpisati kraj jedne superdržave. Krajem 1991. godine, zajedno s liderima Ukrajine i Bjelorusije, potpisao je sporazum kojim je Sovjetski Savez formalno ukinut, čime je funkcija Mihaila Gorbačova prestala postojati.

Šok terapija i prepuštanje vlasti

Nakon preuzimanja kontrole nad vojskom i nuklearnim arsenalom, Boris Jeljcin je proveo radikalne reforme poznate kao "šok-terapija". Ove mjere dovele su do brze privatizacije, ali i do masovnog osiromašenja stanovništva te uspona oligarha koji su stekli bogatstvo na račun države. Njegova vlast postajala je sve autoritarnija, što je kulminiralo 1993. godine kada je oružanom silom raspustio parlament, pokazavši da se novi poredak često oslanja na stare, nasilne metode.

U očima mnogih građana Rusije, Boris Jeljcin je s vremenom postao simbol poniženja i nestabilnosti. Njegovi zdravstveni problemi i alkoholizam dodatno su narušavali ugled države, što je otvorilo put za dolazak čvršće ruke. Na samom kraju 1999. godine, povukao se s vlasti i poziciju predao Vladimiru Putinu. Time je zaključeno razdoblje nesigurnosti, a Vladimir Putin je naslijedio državu spremnu na obnovu autoriteta, što je odredilo smjer ruske politike u narednim decenijama.