Nedaleko od glavnih gradova Srbije i Bosne i Hercegovine prostire se jedan od rijetkih pustinjskih ekosistema u Evropi. Deliblatska peščara nalazi se svega 75 kilometara od Beograda i 360 kilometara od Sarajeva. Ovaj prirodni fenomen predstavlja jedan od 12 specifičnih sušnih predjela na evropskom kontinentu, izvijestila je N1 televizija.

Pustinja predstavlja sušni ekosistem koji godišnje prima manje od 250 mm padavina. Takvi uslovi podržavaju rijetku vegetaciju i specifičan životinjski svijet zbog nedostatka vlage i ekstremnih temperaturnih promjena. Iako turisti Evropu najčešće povezuju sa zelenim livadama i snježnim planinama, kontinent krije prave pustinje i brojne polupustinje.

Filmske kulise i španski pijesak

Stručnjaci pustinju Tabernas u provinciji Almería opisuju kao jedinu pravu pustinju u kontinentalnoj Evropi. Ljetne temperature ovdje redovno prelaze 40°C, dok su zimske padavine minimalne. Ovaj lokalitet stekao je svjetsku slavu šezdesetih i sedamdesetih godina prošlog vijeka. Režiser Sergio Leone upravo je ovdje snimio kultnu vestern trilogiju koju čine filmovi "Za šaku dolara", "Za nekoliko dolara više" i "Dobar, loš, zao".

Jugoistočno od ovog lokaliteta nalazi se Prirodni park Cabo de Gata-Níjar. Ovaj prostor štiti vulkansku obalnu polupustinju duž španske mediteranske obale. Godišnja količina padavina često pada ispod 200 mm, što ovo mjesto svrstava među najsušnija na kontinentu. Slične karakteristike posjeduje i Bardenas Reales u regiji Navari. UNESCO je ovu oblast proglasio rezervatom biosfere 2000. godine, a gledaoci su je mogli vidjeti u seriji Game of Thrones. Najveću polupustinju u Španiji predstavlja Monegros koja pokriva 2.760 km² u slivu rijeke Ebro.

Wikipedia

Italija takođe posjeduje specifične sušne predjele poput pustinje Accona u Toscani. Iako prima dovoljno padavina za obradu zemlje, njena geomorfologija i bijele glinene kupole daju joj pustinjski izgled. Na Sardiniji se uzdižu dine Piscinas koje dosežu visinu od 100 metara. Ovaj sistem obalnih dina turisti često nazivaju evropskom Saharom zbog dramatičnog pejzaža.

Antropogeni uticaj i evropski sjever

Oltenska Sahara u Rumuniji nastala je ljudskim djelovanjem. Tokom 1960-ih godina komunistički poljoprivredni programi iskrčili su šume radi sadnje vinograda na pjeskovitom tlu Dunava. Danas ovaj pješčani pejzaž pokriva oko 800 km². Slično porijeklo ima i pustinja Błędów u Poljskoj. Srednjovjekovno rudarstvo uzrokovalo je sječu šuma, čime su otkrivene pješčane naslage koje je vojska kasnije koristila za pustinjsku obuku tokom svjetskih ratova, piše N1.

Wikipedia

Deliblatska peščara u Vojvodini prostire se na 300 km² i predstavlja ostatak dina iz pleistocena. Vjetrovi su formirali ovaj predio nakon povlačenja drevnog Panonskog mora. Iako nosi naziv pustinje, ovaj specijalni rezervat prirode zapravo je pješčani stepski ekosistem sa više od 900 biljnih taksona.

Na sjeveru Evrope, islandske visoravni pokrivaju 40.000 km². Ovaj prostor naučnici definišu kao polarnu pustinju. Vulkansko tlo je izuzetno porozno, zbog čega padavine odmah prodiru u dubinu, ostavljajući površinu previše suhom za vegetaciju. Na istoku kontinenta, Ukrajina posjeduje Oleške pješčanike nastale prekomjernom ispašom ovaca u 19. vijeku. Najveći pojas neprekidne polupustinje nalazi se u Rusiji, u regiji Kalmikija, gdje intenzivna ispaša stoke i dalje ubrzava širenje sušne zone na površini od 80.000 km².