Urednički analiziran, u potpunosti ijekaviziran i prilagođen tekst spreman je za objavu na bosanskom news portalu:

Kada su fudbaleri DR Konga u srijedu istrčali na teren protiv Portugala, uz njih nije bio jedan od njihovih najpoznatijih navijača. Tokom čitavog puta DR Konga ka Svjetskom prvenstvu, ovaj vjerni navijač, koji je stajao na tribinama među masom sunarodnika, privukao je ogromnu pažnju. On je doputovao zajedno sa timom i očekuje se da će biti na stadionu za njihov drugi meč, protiv Uzbekistana.

Priča ovog, bez pretjerivanja, zaista supernavijača zaslužuje detaljno objašnjenje. Slavu je stekao tokom nedavnog Afričkog kupa nacija (AFCON), gdje je DR Kongo ostvario sjajan rezultat, odigravši neriješeno u drugom kolu grupne faze protiv Senegala, prije nego što je u osmini finala minimalnim rezultatom (1:0) eliminisan od Alžira. Ipak, najintrigantnija figura turnira nije bila na terenu, već na tribinama – Michel Mboladinga, poznatiji kao Lumumba Weah, navijač koji je tokom čitave utakmice stajao nepomično poput spomenika, iz veoma specifičnog i dubokog razloga.

Historijska pozadina i mračna sjećanja

Povratak DR Konga na Mundijal prvi put nakon 1974. godine, kada su nastupali pod imenom Zair, fascinantan je, ali ujedno i tužan. Te 1974. godine, diktator Mobutu Sese Seko duboko je umiješao prste u mundijalsku kampanju Zaira, uplićući se u unutrašnja pitanja ekipe i čak utičući na izmjene tokom katastrofalnog meča protiv Jugoslavije (9:0 za "plave"). Ono što je uslijedilo postalo je jedna od najtragičnijih priča i najvećih opomena u historiji Svjetskih prvenstava.

Sve je počelo 14 godina ranije, kada je 17. januara 1960. godine, tokom Kongoanske krize nakon sticanja nezavisnosti od Belgije, ubijen Patrice Lumumba, prvi premijer tadašnje Prve Republike Kongo. Lumumbu su pogubili zvaničnici i vojnici otcijepljene države Katanga, nakon što je tamo prebačen iz centralnog Konga. Belgijski oficiri i zvaničnici bili su direktno umiješani u događaje koji su doveli do njegove smrti. Četiri godine kasnije, 1965. godine, Mobutu Sese Seko je preuzeo vlast državnim udarom i uspostavio dugogodišnji autoritarni režim. On je 1971. godine promijenio ime zemlje u Zair, što je naziv koji se zadržao sve do njegovog svrgavanja 1997. godine. Mboladingin gest – održavanje poze spomenika tokom svih 90 minuta svake utakmice – predstavlja odavanje počasti Lumumbi i njegovoj posvećenosti zemlji, a njime zapravo imitira pozu sa čuvenog spomenika podignutog u Lumumbinu čast.

Od ismijavanja do nacionalnog heroja

Na Afričkom kupu nacija 2025. njegov gest je postao viralan na društvenim mrežama širom svijeta, ali nisu svi protivnički fudbaleri bili svjesni pozadine. Nakon poraza u osmini finala od Alžira, Mboladinga je iznesen sa tribina ako nacionalni heroj, dok je reprezentativac Alžira Mohamed Amine Amoura ismijavao njegov gest, bacivši se na zemlju po završetku utakmice. On se kasnije javno izvinio nakon žestokih kritika navijača. U znaku pomirenja, selekcija Alžira je ugostila Mboladingu u svom trening kampu i poklonila mu dres sa prezimenom "Lumumba" na leđima.

Lumumba Vea (Foto: Ngandu Katayi Kevin/ABACA / Abaca Press / Profimedia)

Nakon što je DR Kongo kroz baraž obezbijedio plasman na Svjetsko prvenstvo, Mboladinga je ponovo postao nacionalni heroj. Pojavljivao se na javnim proslavama širom zemlje i izrastao u jedan od simbola historijskog uspjeha. U znak priznanja za njegovu popularnost i sve ono što predstavlja navijačima, savez ga je pozvao da se priključi zvaničnoj delegaciji koja putuje na Mundijal. Svi troškovi letova i smještaja su mu pokriveni, čime je na mnogo načina postao počasni član tima. Uprkos epidemiji ebole koja je pogodila dijelove zemlje uoči samog turnira, Mboladinga je krenuo na ovo mundijalsko putovanje. Nažalost na meču protiv Portugala nije bio, ali trebalo bi da ga vidimo na utakmici protiv Uzbekistana u nedjelju, 28. juna, koja bi mogla da bude ključna za dalji plasman. Prisustvo Lumumbe Weaha služi kao podsjetnik da je fudbal mnogo više od rezultata i trofeja. Ponekad, on postaje čuvar sjećanja, spajajući sadašnjost sa borbama, žrtvama i pričama koje su oblikovale jednu naciju.

Izvor: sportal.blic.rs