Evropski parlament će na plenarnoj sjednici polovinom iduće sedmice raspravljati o izvještaju o implementaciji zajedničke vanjske i sigurnosne politike Evropske unije. Izvještaj u ime Komiteta za vanjske poslove Evropskog parlamenta potpisuje njegov predsjednik i njemački zastupnik David McAllister. Rasprava o ovom izvještaju dolazi sedam dana prije redovnog sastanka ministara vanjskih poslova EU koji će pored ostalih tema razmijeniti mišljenje i o stanju u Bosni i Hercegovini.

McAllister u dijelu izvještaja koji se tiče Zapadnog Balkana posebno akcentira dešavanja u Bosni i Hercegovini.

“Poziva na angažman EU sa zemljama zapadnog Balkana da pronađu rješenja za probleme koji ometaju dalje reforme, uključujući i implementaciju 14 ključnih prioriteta u Bosni i Hercegovini koji osiguravaju implementaciju Dejtonskog mirovnog sporazuma. Naglašava se važnost ovih evropskih integracija partnerske države za stabilnost i sigurnost kontinenta u cjelini. Poziva EU da podrži civilno društvo na Zapadnom Balkanu u promovisanju i širenju evropske vrijednosti. Pohvaljuje se rad EUFOR-ove operacije Althea, koja doprinosi miru, stabilizaciji i evropskim integracijama Bosne i Hercegovine. Ponavlja činjenicu da ova misija i dalje igra ključnu ulogu za sigurnost i stabilnost Bosne i Hercegovine i regiona. Ističe se, u svjetlu mogućeg buduće proširenje, potreba za efikasnijim donošenjem odluka na nivou EU”, navodi se u izvještaju.

O procesu proširenja

McAllister se osvrće i na ostatak regiona, posebno na dvije zemlje koje se nalaze u procijepu, Albaniju i Sjevernu Makedoniju, te navodi da se Unija mora voditi ranije naučenim lekcijama.

“Pozdravlja zaključke samita Zapadnog Balkana održanog na Brdu pri Kranju pod slovenačkim predsjedavanjem Vijeća. Ponavlja podršku evropskoj perspektivi zemalja Zapadnog Balkana i u skladu s tim ponavlja svoj poziv za ubrzanje procesa proširenja i obezbjeđivanje jasnog puta za zemlje nastojanje da se pridruži EU. Potiče države članice da konačno ispune svoja obećanja i naglašava hitnost hitnog održavanja prvih međuvladinih konferencija sa Albanijom i Sjevernom Makedonijom i odobravanje vizne liberalizacije Kosovu. Naglašava da proces proširenja ostaje čvrsto zasnovan na ispunjenju svih relevantnih kriterija zemalja kandidata kako ih je definisao Evropski savjet sa snažnim fokusom na jačanje demokratije, vladavine prava, te ljudskih i manjinskih prava, kao i podsticanje pomirenja i ekonomskog napretka na Zapadu Balkan, kao preduslove za trajni mir, stabilnost i prosperitet. Naglašava potrebu za pojačanom saradnjom u suočavanju sa zajedničkim izazovima kao i potrebu za naučene lekcije o politici proširenja, te povećanu vidljivost i dalja ulaganja u regionu kako bi se podigla svijest javnosti, a time i kredibilitet EU i angažman”, stoji u izvještaju.

Uslovi za davanje sredstava

Izvještaj će zastupnike informisati i o Instrumentu za pretpristupnu pomoć koji bi trebao dovesti dodatna ulaganja u region.

“Naglašava se da novousvojeni Instrument za pretpristupnu pomoć 2021-2027. (IPA III) treba da podrži dugoročna ulaganja u evropsku budućnost regiona i da poboljšanu uslovljenost instrumenta treba efikasno koristiti za konkretne rezultate. Pozdravlja jaču uslovljenost u vezi s demokratijom, ljudskim pravima i vladavina prava prema modernizovanom IPA III. Pozdravljaju ekonomske i plan ulaganja za zapadni Balkan i poziva na njegovu hitnu implementaciju da olakšati dugoročni oporavak i ekonomski rast područja i njegovu održivost povezanost, približavanje zapadnog Balkana jedinstvenom tržištu EU”, zaključuje dio o Zapadnom Balkanu.

Izvještaj će također pozvati i na jačanje saradnje između EU i NATO-a, jače globalno prisustvo EU, aktivniju ulogu visokog predstavnika za vanjsku i sigurnosnu politiku kako na globalnoj sceni tako i u odnosima s Parlamentom, te će pozvati na jačanje komunikacije i razmjene informacija sa zemljama koje nisu članice EU ili samo samo partnerske zemlje u određenim regionima. Evropski parlament će tokom plenarne sjednice razmatrati i odnose EU i Rusije u svjetlu dešavanja u EU kao zasebnu tačku dnevnog reda.