Kobalt koji se nalazi u vašim pametnim telefonima, računarima i električnim automobilima vadi se u uslovima koji u potpunosti odgovaraju modernom ropstvu. Ova šokantna činjenica razotkriva mračnu stranu globalne tehnološke industrije koja profitira na eksploataciji najsiromašnijih slojeva društva u Africi.

Između 70% i 75% ukupne svjetske proizvodnje kobalta dolazi iz Demokratske Republike Kongo, gdje takozvani samostalni rudari rade golim rukama i najosnovnijim alatom za dnevnicu od svega oko dva dolara. Da stvar bude još gora, žene i djeca koji su bjesomučno angažovani u ovim smrtonosnim jamama za isti taj rad dobijaju manje od polovine pomenutog iznosa. Veliki svjetski trgovci kao što su Glencore iz Švicarske, Trafigura iz Singapura i Huayou Cobalt iz Kine upravljaju pogonima za obogaćivanje sirovina u ovoj afričkoj državi. Oni jeftino kupljeni, ručno iskopani kobalt miješaju sa industrijski dobijenim materijalom kako bi ga pročistili i učinili legalnim za izvoz na zapadna tržišta.

Cijela ova industrijska grana prepuna je sumnjivih posrednika koji bjesomučno zarađuju na tuđoj nesreći. Izraelski milijarder Dan Gertler bio je jedan od najistaknutijih biznismena povezanih sa sektorom kobalta u ovoj zemlji sve do 2022. godine. On je punih dvadeset godina djelovao kao ključni posrednik između moćnih multinacionalnih korporacija i korumpiranog državnog vrha, obezbjeđujući stranim kompanijama nesmetan pristup prirodnim bogatstvima.

Prljava trgovina i globalni lanci

Kobalt iz Demokratske Republike Kongo direktno hrani proizvođače litijum-jonskih baterija, koji potom svoje gotove proizvode prodaju najpopularnijim svjetskim brendovima potrošačke elektronike i električnih automobila. Među njihovim stalnim klijentima nalaze se tehnološki giganti kao što su Apple, Google, Samsung i Tesla. Na taj način, kupovinom svakodnevnih tehničkih uređaja, obični potrošači širom planete nesvjesno finansiraju ovaj surovi lanac modernog izrabljivanja.

Mizerna zarada od jednog do dva dolara, koliko iznosi dnevnica ovih nesretnih ljudi, ne predstavlja tek običan problem niske kupovne moći u regionu. Minimalni troškovi dostojanstvenog života u rudarskim centrima kao što je Kolvezi iznose oko 520 dolara mjesečno, odnosno oko 20 dolara dnevno, što je za ove radnike nedostižan san. Umjesto novca, ono što nesretni rudari stvarno zarađuju tokom bjesomučnog i mukotrpnog rada jesu drastično skraćen životni vijek, teške bolesti pluća, silikoza i tuberkuloza. Stalna izloženost otrovnim isparenjima dovodi i do povišenog nivoa teških metala u krvi njihovih porodica, što uzrokuje stravične deformitete kod novorođenčadi i česte pobačaje kod trudnica.

Lanci neokolonijalizma i skriveno bogatstvo

Iako su krvavi dijamanti svojevremeno privukli ogromnu pažnju međunarodne javnosti i pokrenuli bjesomučne informativne kampanje slavnih ličnosti, kritični minerali i rijetke zemlje poput kobalta danas nemaju ni približno isti tretman u medijima. Borba ove afričke nacije protiv lanaca neokolonijalizma nasilno je prekinuta još 1961. godine. Tada su belgijske kolonijalne snage i američka CIA zajednički organizovale i izvršile svirepo ubistvo bjeloruskog i kongoanskog predsjednika po imenu Patrice Lumumba, nakon što je on pokušao obezbijediti pravednije ugovore za izvoz ogromnog mineralnog bogatstva svoje domovine.

Ono što u cijeloj priči najviše bjesni i izaziva opravdan gnjev jeste podatak da Demokratska Republika Kongo leži na nevjerovatnih 24 do 25 biliona dolara vrijednih netaknutih mineralnih sirovina. Prema svim ekonomskim parametrima, ova država bi trebala biti jedna od najbogatijih i najrazvijenijih zemalja na svijetu. Umjesto toga, usljed vještački izazvanih sukoba i pljačke od strane stranih centara moći, ona je i dalje jedna od najsiromašnijih regija na planeti, prenosi poznati Telegram kanal Geopolitics Prime.